terug

Zin

Coverfoto

Ik ben geen predikant of pastoor, maar af en toe kan ik de neiging niet onderdrukken om de medemens aan het denken te zetten over het leven. In dit nieuwe nummer van P/f besteden we veel aandacht aan wetenschappelijke fotografie, en daar dan de astronomische tak van. Als je je verdiept in dat werk komt vanzelf de vraag aan de orde wat dat eigenlijk is, leven. Laten we even stilstaan bij de coverfoto, een uitsnede van een Hubblebeeld van de Krabnevel, een supernova. We kijken naar de resten van een enorme sterrenexplosie in het sterrenbeeld Stier, iets van 6500 lichtjaar verwijderd van de aarde. Ik word altijd heel bescheiden van dit soort gegevens. Toen ik begin jaren zestig als jongetje mijn best deed om een goede katholiek te worden, kon ik me nog geheel verliezen in fantasieën met redelijk concrete beelden van de hemel: je kwam er terecht na je dood, tenminste als je heel erg je best had gedaan om goed te leven. Iets met een weiland, schaapjes en zonneschijn.

Nu doe ik nog steeds mijn best om goed te leven, maar het geloof in de hemel ben ik helemaal kwijt. Lang leve de wetenschappelijke vooruitgang! In 1969 stond de eerste man op de maan en op allerlei andere vlakken en momenten werden verdere grenzen van het heelal beslecht. Als je goed nadenkt over het oneindige, dan begrijp je dat een concrete hemel (of hel) niet is waar ons bestaan in eindigt. Onlangs werd ik extra ontnuchterd tijdens een presentatie van sterrenkundige Govert Schilling die uitlegde dat het heelal ooit begonnen is als een onschuldig en onwetend aantal scheikundige stoffen en dat het eveneens ooit zal eindigen met diezelfde verzameling. Wat daarin de plaats is van ons menselijk bestaan is me volkomen onduidelijk. Ik heb nog een klein sprankje hoop, namelijk dat er buiten ons heelal, of buiten onze waarneming zich iets geruststellends bevindt dat alles een beetje zin geeft. Wat me mentaal op de been houdt is gedachte dat het zin heeft om je best te doen voor een goed leven, omdat het anders nog een grotere puinhoop wordt in onze omgeving dan het nu al is of zomaar zou kunnen worden. Het leven is fotografie: een kwestie van goed kaderen.

Spannend toch, dat koppelen van waarneming aan gedachten over de zin van het leven. Wat de tentoonstelling First Light in Huis Marseille – aanleiding voor onze themakeuze voor P/f nr 2 – mede interessant maakt is dat wat wij zien van de ruimte in de loop der jaren drastisch verandert. Dus misschien blijkt over een tijd dat alles toch weer heel anders is dan we nu denken. Kan ook een troost zijn, geachte gemeenteleden en parochianen. Om houvast te hebben aan de tastbare omgeving hebben we het thema Hemels breed uitgewerkt: naast astronomische fotografie geven we ruimte aan Siebe Swart die vanuit de hemel naar Nederland kijkt, geven we tips over het fotograferen van onweer, en gaan we met Awoiska van der Molen op stap in duistere landschappen. Helemaal concreet is vast ook de selectie van winnaars bij World Press Photo, te zien in onze losse bijlage omdat de persconferentie plaatsvond op een moment dat het magazine zelf al op de drukpers lag.

Edie Peters
Hoofdredacteur P/f