terug

Wel of niet echt

Paul Hansen, Zweden, Dagens Nyheter. Winnaar World Press Photo 2012
Paul Hansen, Zweden, Dagens Nyheter. Winnaar World Press Photo 2012
Er is wat reuring ontstaan rond de winnende World Press Photo van dit jaar, die gemaakt is door de Zweedse fotograaf Paul Hansen. Gelijk na de bekendmaking lag de foto al onder vuur, omdat het licht in de foto niet zou kunnen kloppen. Deze week porde dr. Neal Krawetz het vuurtje nog wat op door op zijn site te stellen dat de foto een montage is. Hansen zou volgens hem de boel bedonderd hebben.
Op de methode van Krawetz is nogal wat aan te merken. Zo gebruikt hij de XMP gegevens, die standaard worden opgeslagen in het bestand, om aan te geven dat de foto uit meerdere opnames moet bestaan. De verschillende data zouden daarop duiden. Maar die data zeggen alleen hoe vaak het RAW-bestand is geopend en opnieuw opgeslagen. Krawetz doet meer foute aannames, zoals de tijd van de camera gebruiken om de stand van de zon te bepalen. Die tijd hoeft niet per se te kloppen, in het geval van Hansen is dat ook hoogstwaarschijnlijk niet het geval.
Hansen heeft zelf al aangegeven in een interview dat hij niets onoorbaar heeft gedaan. Hij heeft wel meerdere versies van hetzelfde RAW-bestand gecombineerd om het dynamisch bereik te vergroten, zodat het meer overeenkomt met wat het oog kan waarnemen volgens de fotograaf. Die techniek is gewoon toegestaan, al kun je uiteraard discussiëren over de fraaiheid daarvan en in hoeverre HDR-achtige technieken toelaatbaar zijn. Maar, zo stelt Hansen terecht, hij heeft binnen de reglementen van de World Press Photo gehandeld.
Dat zeggen ook twee onafhankelijke experts, die op verzoek van World Press Photo de ingezonden JPEG vergeleken met het RAW-bestand. Zowel de oprichters van het vooraanstaand Fourandsix Technologies als Eduard de Kam, specialist in digitale technieken en auteur voor Pf, hebben aangegeven dat de foto van Paul Hansen geen ontoelaatbare digitale manipulatie heeft ondergaan. In de woorden van De Kam: “Als ik het RAW bestand met de prijswinnende versie vergelijk kan ik inderdaad zien dat er behoorlijk aan gewerkt is in de nabewerking, in die zin dat sommige delen lichten zijn gemaakt en andere donkerder. Maar de positie van iedere pixel is exact gelijk in de JPEG (de prijswinnende foto) en het RAW-bestand. Daarom sluit ik iedere montage uit.”
Het is niet voor het eerst dat een foto bij World Press Photo in opspraak komt. Meestal blijkt er niets te zijn gebeurd dat in strijd is met de reglementen. Wel is paar jaar geleden een serie gediskwalificeerd nadat bleek dat een voet uit een foto was verwijderd, in een verder ook heftig bewerkte foto. Die heftige bewerking is toegestaan, maar je mag geen elementen aan de foto toevoegen of weghalen, zo stelt het reglement.


Bekijk ook deze items