terug

Steenbergen Stipendium: de selectie

Voor de 17e keer wordt dit jaar het Steenbergen Stipendium uitgereikt aan een fotograaf die in het afgelopen jaar is afgestudeerd in de richting fotografie aan een kunstacademie in Nederland. De jury (Sterre Sprengers, Jaap Scheeren en Caroline von Courten) heeft vijf afstudeerprojecten genomineerd.

De 5 kanshebbers

Hieronder vind je een overzicht van de vijf kanshebbers. Wat zijn hun drijfveren? Hoe kijken ze naar hun werk? Wat verwachten ze van het eventuele winnen van deze prijs?

winterreise: ad van der koog
Winterreise © Ad van der Koog

1. Ad van der Koog (1962), Winterreise, AKV|St. Joost, Breda

Ad: “Winterreise is een cyclus van 24 liederen die de Oostenrijkse componist Franz Schubert in 1827 schreef. De liederen gaan over de reis van een ‘Wanderer’ een jongeman die zijn geliefde heeft verloren. Een laatste reis van een stervende, een reis door een desolaat, winters landschap. Schuberts Winterreise vormde de inspiratie om gedurende twee winters door Europa te reizen en beeld te maken. Een verwondering over historische gebeurtenissen en verhalen leidde tot een zoektocht naar sporen van goed en kwaad. Verhalen over conflicten, over migratie, maar ook over moraliteit en hoop. Er is in mijn werk een spanning tussen wel en niet laten zien, tussen verhullen en onthullen. Ik laat me inspireren door andere kunstvormen zoals muziek, film en literatuur. Het werk wordt in het Nederlands Fotomuseum in de vorm van een installatie gepresenteerd. Ik zou heel graag met een vormgever willen zoeken naar een vorm waarin Winterreise gepubliceerd zou kunnen worden. Omdat met name de tekst zo’n belangrijke rol speelt zou ik ook met een goede schrijver/tekstredacteur willen werken.”

Olya Oleinic
Universal guide to everything © Olya Oleinic

2. Olya Oleinic (1991), Universal guide to everything, Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, Den Haag

Olya: “Met ‘Universal guide to everything’ wil ik laten zien hoe onze maatschappij is opgebouwd in het huidige technologische tijdperk. Ik heb veertig van de meest populaire zoekvragen op internet verbeeld, bijvoorbeeld ‘Hoe val ik af? Hoe verzorg ik orchideeën? – wat logischerwijze resulteerde in een enorme verzameling visuele onderdelen zonder directe relatie. De manier waarop ik naar mijn werk kijk, is hetzelfde als de manier waarop ik mijn dagelijks leven ervaar: visueel, oppervlakkig en opwindend – een werkelijkheid die je confronteert met heel veel verschillende kleuren en vormen, die je een grote hoeveelheid dingen aanbiedt die je wilt hebben, doelen die je wilt bereiken, plaatsen waar je naartoe wilt gaan … maar die daarbij ook een duizelingwekkende ruis creëert in je hoofd. Met mijn werk probeer ik meer vragen op te roepen, dan dat ik antwoorden geef. Ik hoop dat mensen het vanuit hun eigen perspectief bekijken. Of ze het nu als iets extreem positiefs ervaren of als iets sombers en donkers (ondanks de heldere kleuren). Als ik met dit kunstwerk verschillende reacties teweeg kan brengen en verschillende niveaus kan aanspreken in de perceptie van de kijker, dan is dat de meest waardevolle beloning die ik kan krijgen.”

foto: carilijne pieters
De liefde is alles, hè © Carilijne Pieters

3. Carilijne Pieters (1991), De liefde is alles, hè, Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, Utrecht

Carlijne: “De documentaire ‘De liefde is alles, hè’ is tot stand gekomen doordat ik de liefde tussen mijn grootouders zo bijzonder vind en ik dit met anderen wilde delen. Ik wil laten zien hoe het is om samen oud te worden. Hoe zwaar het kan zijn, hoe kwetsbaar je wordt, maar met altijd als rode draad hun liefde, hoe erg ze een team zijn en niet zonder elkaar kunnen leven. Het is een intiem, klein verhaal wat tegelijk universeel is. Als ik de prijs zou winnen zou dit voor mij betekenen dat ik mijn film nog kan verbeteren en er met andere mensen aan kan werken. Dit zou ervoor zorgen dat ik het aan een nog groter publiek kan laten zien. Zodat ik met nog meer mensen de liefde van mijn grootouders kan delen en hopelijk hen kan raken met dit portret.”

jannemarein renout
SCAN2400 © Jannemarein Renout

4. Jannemarein Renout (1969), SCAN2400, Gerrit Rietveld Academie, Amsterdam

Jannemarein: “SCAN2400 is de uitkomst van een zoektocht naar een fotografisch beeld dat zich onttrekt aan een specifieke duiding. Door het ontbreken van een eenduidige betekenis hoop ik te bereiken dat het beeld zich telkens opnieuw kan presenteren aan de kijker. Directe aanleiding hiertoe is mijn fascinatie voor de beperking van het platte en stille vlak; de eenvoud waarmee het toegang geeft tot de wereld van de verbeelding. Ook ben ik op zoek gegaan naar een beeld dat ik niet eerder had gezien. Uiteindelijk heeft deze zoektocht ruim twee jaar in beslag genomen en lijkt er achteraf gezien sprake van een gestructureerd onderzoek. Dit is niet het geval. Juist door het loslaten van classificaties en concretiseringen is de nodige ruimte ontstaan om een nieuw werkproces te genereren. SCAN2400 is een selectie van scans gemaakt met een scan apparaat waarvan de instelling is aangepast. Tijdens het scannen is het beeldoppervlak leeg en beweeg of verplaats ik het apparaat. Dit resulteert erin dat licht, beweging en tijd de ingrediënten zijn van ieder beeld en is daarmee een vastlegging van het moment. De nominatie heeft me zeker aangenaam verrast. De prijs zou het mogelijk maken om het onderzoek dat aan SCAN2400 vooraf is gegaan, te publiceren. Daarnaast zou ik tijd hebben om afstand te nemen van mijn werk en zo de juiste volgende stap te vinden. Ook zou de prijs welkom zijn bij de oprichting van het collectief ‘Instant Family’ dat ik samen met Lisa Marie Vlietstra [ook genomineerd, red.] wil starten.”

lisa marie vlietstra
Kijk eens naar mij, 2014 © Lisa-Marie Vlietstra

5. Lisa-Marie Vlietstra (1990), Kijk eens naar mij/Look at me, Gerrit Rietveld Academie, Amsterdam

Lisa-Marie: “Het werk ‘Kijk Eens Naar Mij’ is het laatste deel in een sequentie van drie korte films met een autobiografisch karakter. De werken zijn over een tijdspanne van drie jaar tot stand gekomen en hoewel ze sterk met elkaar verbonden zijn, zijn ze niet met deze intentie gemaakt. Ze zijn ontstaan vanuit een persoonlijke noodzaak en eenzelfde emotionele bron. De werken omvatten een poging tot het begrijpen, plaatsen en in kader brengen van een persoonlijke achtergrond. Dit manifesteert zich in het portretteren, observeren en instrueren van naasten die hierop van cruciale invloed zijn geweest. ‘Kijk Eens Naar Mij’ is een verstild portret van mijn moeder, het is een weergave van wie zij is in mijn perceptie. Het is een representatie van onze relatie, hoe wij ons tot elkaar verhouden als moeder en dochter, als filmmaker en subject. Het is een spel met het fictieve en het realistische, een powerplay, en uiteindelijk een ultiem en pijnlijk zelfportret. Ik ben blij verrast met de nominatie. Mocht ik het stipendium toegewezen krijgen, dan geeft dat mij de mogelijkheid om nieuw werk te maken en verdieping te zoeken door een master te volgen in het buitenland of deel te nemen aan internationale residenties. Jannemarein Renout [ook genomineerd, red.] en ik hebben een nauw samenwerkingsverband met het doel het collectief ‘Instant Family’ op te richten, waarbij deze prijs ons kan ondersteunen.”

Wie gaat er winnen?

Op woensdag 15 oktober 2014 maakt de jury de winnaar van het Steenbergen Stipendium bekend, evenals de winnaar van de Publieksprijs. Tot die tijd doet zij geen uitspraak over het werk van de genomineerden. Is de winnaar bekend, dan wordt ook het juryrapport gepubliceerd met daarin een kritische beschouwing op het niveau van de afstudeerexpositie per bezochte kunstacademie en het signaleren van vernieuwing binnen de fotografie.

Een mening?

Welk werk moet er volgens jullie winnen? Reageer hieronder met de naam van de fotograaf of het favoriete werk en leg uit waarom jij vindt dat deze moet winnen.