terug

Romantische foto’s met een pijnlijke twist


Terwijl ze tegen de jacht of zelfs tegen het gebruik van dieren als voedsel is, heeft Patricia van de Camp (1969) voor haar serie My Own Wilderness juist gebruik gemaakt van jagerstechnieken. Met die serie staat ze nu op de shortlist bij de Sony World Photography Awards 2012 (SWPA) in de categorie Conceptual. Eigenlijk deed ze voor de gein mee met de wedstrijd, een van de belangrijkste en grootste fotowedstrijden ter wereld. Ze is verbaasd dat haar foto’s zijn gekozen, maar vooral ook erg blij. Het kan het zetje zijn dat ze even nodig heeft.
Ik vind het wel een boeiende serie waarmee je bent genomineerd voor de SWPA.
Dank je wel. Het is mijn laatste serie en nu ben ik er nog erg vol van. Dus het is fijn dat ik er een compliment voor krijg. Het is best wel raar hoe het werkt. Als ik met een nieuw project start is het voorbij en wil ik er eigenlijk niets van weten. Maar nu zit ik er nog helemaal in.
De shortlist is ook een compliment. Op Facebook zeg je dat je eigenlijk voor de gein mee hebt gedaan met de SWPA. Meen je dat?
Misschien is gein niet de goede woordkeuze. Bij de serie die ik heb ingestuurd denk ik nu, achteraf, dat ik een andere selectie had moeten maken omdat het nu zo serieus wordt genomen. Het was eigenlijk vooral zonder verwachtingen. Ik doe wel eens vaker mee met een wedstrijd. Daar moet je dan meestal inschrijfgeld voor betalen. Bij de Sony Awards is het helemaal gratis, dus waarom niet dacht ik. Ik ben helemaal verbaasd dat ik eruit ben gekozen. Eigenlijk was ik helemaal vergeten dat ik mee had gedaan, ik moest zelf even opzoeken welke foto’s ik had ingestuurd. Dat is best wel gênant.
Toch heb je die serie ingezonden. Je zegt dat je nu een andere selectie hebben ingestuurd. In hoeverre zou die selectie nu anders zijn?
Ik was nog niet helemaal klaar met het werk en ben nog een paar maanden verder gegaan. De meeste foto’s blijven nog wel staan, maar twee foto’s zijn vervangen door foto’s met een ree. Ik zou nu dus een andere selectie maken omdat ik verder ben in de serie.
Waar gaat de serie eigenlijk precies over?
Het is een soort ideaalbeeld hoe ik de relatie tussen mens en dier voor me zie. Het heeft ook een cynische kant omdat het opgezette dieren zijn. Mijn idee was om ze weer terug in de natuur te zetten en een zo natuurgetrouwe foto te maken waardoor het lijkt alsof ze weer in leven zijn. Daarnaast ging ik spelen met de relatie tot de mens. Een voorbeeld is de foto waarop je mijn zoontje erg overbelicht op de voorgrond ziet met op de achtergrond de hazen. Dat is een onrealistische situatie omdat die hazen normaal niet zo blijven staan. Ik probeer echter toch zo’n foto te maken alsof het wel zou kunnen. Alsof mijn zoontje echt zou kunnen spelen met die hazen en ik daar toevallig foto’s van maak.
Je hebt het over een ideaalbeeld. Wat is dat dan?
Ik heb gebruik gemaakt van jagerstechnieken waarbij je met een lamp de dieren verblindt, waardoor ze stil gaan staan en ze gevangen genomen kunnen worden. Zelf ben ik vegetarisch en heel erg tegen de jacht en het gebruik van dieren voor consumptie. Ik wilde de jagerstechniek op een ideële manier gebruiken. De dieren staan wel stil door het licht, maar zo dat ik ze eigenlijk begroet en de natuur niet verstoor. Ik ga ze niet afschieten of wat dan ook. Ik suggereer van alles, maar mensen mogen dat zelf invullen. Maar er gebeurt eigenlijk niks. Ik wil vooral duidelijk maken dat we heel vreemd tegenover dieren staan.
Als ik de serie zie, zie ik toch het aanrijden van dieren door auto’s en de jacht. Dat beeld klopt dus wel een beetje?
Ja. Het is ook ooit begonnen toen ik een dode haas op de weg zag liggen toen ik naar het bos fietste. Die haas lag daar in de regen en ik ging gewoon weer naar huis. Het beeld van de aangereden haas die daar lag, zonder dat iemand het wat kon schelen heeft mij de hele nacht beziggehouden. Maar als een mens daar zou liggen, zou het heel dramatisch zijn. De volgende dag ben ik teruggegaan en heb ik kleertjes meegenomen. Ik heb het dier aangekleed en mooi neergelegd. Toen wilde ik daar foto’s van maken, maar mijn camera bleek kapot. Ik ging dus weer naar huis om een andere camera te halen. Bij terugkomst was het beest ineens weg, terwijl die er al een paar dagen lag. Maar omdat het aangekleed was, was het opgevallen en hebben mensen het aangetrokken. In het kwartiertje dat ik weg ben geweest is er vier keer gebeld naar de dierenbescherming en de dierenambulance dat er iets verschrikkelijks gebeurd was. Een heel verhaal ging in het dorp rond, dat vandalen het hadden gedaan etcetera. Door die gebeurtenis werd mij steeds meer duidelijk hoe erg het is hoe er verschillend om wordt gegaan met mens en dier en het overlijden ervan. Ik ging dieren aangekleed fotograferen en op een gegeven moment heb ik zo’n dood dier laten opzetten. Zo is het idee gegroeid om iets met opgezette dieren te doen en ben ik ook bij de opgezette dieren uit het natuurmuseum terecht gekomen. Die dieren hebben niets met de jacht te maken. Ik probeer daar zo gevoelig mogelijk mee om te gaan.
Heb je een idee waarom jouw serie genomineerd is?
Dat zou ik echt niet weten.
Je hebt ingezonden, dus je moet op zijn minst gedacht hebben dat het een goed verhaal was.
Kijk, zelf ben ik wel heel erg blij met de foto’s. Het geeft een romantisch beeld met een pijnlijke twist als je eenmaal weet waar het over gaat. Mij raakt het wel, ik hoop dat anderen dat ook zouden doen. Daarom heb ik ze ingestuurd. Het is blijkbaar gelukt.
Je hebt de serie ingezonden met het idee dat je wel ziet wat ermee gebeurt. Nu ben je in je categorie een van de tien. Hoe serieus is de wedstrijd nu voor je?
Ik ga er niet vanuit dat ik de wedstrijd of mijn categorie win als ik kijk hoeveel ontzettend goede fotografen er zijn. Ik hoop het natuurlijk wel, het zou echt een wens van me zijn om zoiets te winnen. Als ik kijk hoeveel moeite het me kost om in een galerie te kunnen hangen of om mijn werk ergens te laten zien. Ik word zo vaak afgewezen….
Dat je nu in ieder geval al op de shortlist staat, is voor galeries wellicht een reden om nu wel je werk te tonen.
Dat hoop ik wel, maar dat durf ik niet te verwachten. Ik ben in 1999 afgestudeerd aan de Rietveld Academie, maar heb heel lang niets met fotografie gedaan. Pas de laatste drie jaar ben ik er weer mee bezig en ik merk dat het heel moeilijk is om het weer op te starten en kans te maken bij een galerie. Ook omdat ik wat ouder ben. Ik ben een vreselijke laatbloeier zeg maar, dat werkt best wel tegen je merk ik. Zo’n nominatie geeft me wel weer vertrouwen.
Leeftijd hoeft toch niet het probleem te zijn? Veel fotografen stromen de laatste jaren best wel laat in tenslotte.
Er zijn veel wedstrijden en dergelijke die tot 35 jaar gaan. Boven de 35 hoor je blijkbaar niet meer tot de talentvollen. Dat is eigenlijk onterecht. Ik heb bijvoorbeeld ook in Denemarken gestudeerd. Daar had je toen het systeem dat iedereen kon studeren, maar dat iedereen zelf moest bepalen op welke leeftijd je dat ging doen. Talentvolle afgestudeerden konden dus ook in de veertig zijn en die werden ook voor vol aangezien. Dat is een hele andere instelling dan hier in Nederland.
Voor fotografie kan een oudere leeftijd misschien juist wel goed zijn, omdat je anders, meer beschouwend, naar de wereld kijkt dan een jong iemand.
Dat kan ik niet zeggen. Er zijn ook jonge mensen die erg snel in de ontwikkeling zijn. Ik ben later in mijn ontwikkeling. Mijn leven is gewoon anders gelopen.
Jij werkt alleen autonoom. Dat lijkt me ook lastig om geld mee te verdienen, of zelfs de kosten dekkend te houden. Hoe lukt het je om de series te maken?
De laatste tijd betrek ik mijn vrienden op Facebook erbij. De opgezette dieren heb ik laten sponsoren door mensen in ruil voor een foto bijvoorbeeld. Het huren van die dieren is namelijk best prijzig.
Een soort crowdfunding dus?
Ja, op eigen initiatief.
Je hoeft niet per se te leven van de verkoop?
Nee, maar ik probeer wel quitte te spelen zodat ik alles wat ik uitgeef ook weer terugkrijg. Het kost me wel heel veel moeite om dat voor elkaar te krijgen.


Bekijk ook deze items