terug

Review -Op de testbank: Leica M Monochrom

Leica M Monochrom - © Eduard de KamJe kunt bij veel digitale camera’s kiezen voor een beeldstijl zonder kleur. Maar wanneer je het RAW opnameformaat gebruikt kun je daar achteraf weer de kleur in terugbrengen. Bij de Leica Monochroom gaat dat niet lukken, de sensor registreert alleen helderheid met een zwartwit foto als resultaat. Dat zal niet voor iedereen interessant zijn, maar als zwartwit fotografie gewoon is wat je wilt doen is dit de camera die je het mooiste op dat gebied oplevert.
Scherp
De opnames van een ‘gewone’ digitale camera worden altijd in kleuren opgenomen, de informatie wordt verdeeld over de pixels met de filters van het Bayer patroon. Maak je er een zwartwit foto van, dan wordt er toch eerst het nodige rekenwerk uitgevoerd om voor elke pixel de kleur te berekenen, en dat levert dan een – overigens vrij klein – scherpteverlies op. Maar voor de preciesen onder ons is het wel zichtbaar, hoewel je maar zelden de kans krijgt om het echt te zien doordat er nauwelijks monochroom camera’s als vergelijkingsmateriaal bestaan. Maar de Leica Monochroom laat het verschil zien. Metingen aan de scherptekaart leveren een ruim 10% hogere scherpte op ten opzichte van de M9 waar de monochroom veel eigenschappen mee deelt. Als je echt op pixelniveau gaat kijken kun je, zeker op scherpe overgangen tussen verschillende kleuren, het verschil zelfs zien. Bij gebruik op gangbare formaten zal je dat verschil overigens niet snel zien. Een ander voordeel van het ontbreken van de kleuren filters is natuurlijk een hogere gevoeligheid van de sensor, bij de M Monochrom loopt het op tot ISO10000, waar de M9 op 2500 blijft steken. Naast het ontbreken van het lichtverlies in de filters kan er natuurlijk ook geen chromatische ruis ontstaan, en ontbreekt dus ook het scherpteverlies dat het gevolg is van het onderdrukken van dat verschijnsel. Uiteraard ontstaat er wel degelijk ruis bij de hoge ISO instellingen, met bijbehorend scherpteverlies, maar die ISO 10.000 levert nog wel bruikbare opnames op. Bij de lagere instellingen, ISO 320 is de echte ondergrens, maar je kunt ISO 160 ook nog instellen, levert buitengewoon scherpe, gedetailleerde en in principe ruis-vrije opnames op. Je kunt hier de ISO reeks van de Leica M Monochrom in volle resolutie bekijken.
Testopname Leica M9 MonochromContrastomvang
Waar de scherpte hoger is, lever je een klein beetje contrastomvang in. Bij een kleuren camera zal er verschil zijn in de drie kleurkanalen wat betreft het over- of onderbelicht zijn, en dat verschil kan achteraf in de RAW verwerking gebruikt worden om nog net wat detail in de hooglichten terug te winnen. Die optie ontbreekt, dus overbelichting levert echt witte plekken in de foto’s op. Die kun je natuurlijk vullen met een korrelstructuurtje, NIK Silver Efex Pro wordt door Leica meegeleverd. Door het ontbreken van de kleuropties wordt het menu nog beperkter, maar het is mogelijk om in JPEG op te nemen, waarbij je dan wat opties voor contrast instellingen krijgt, en je kunt ze zelfs een toning toekennen in de camera.
DNG
Mij lijkt opnemen in het DNG raw formaat het meest voor de hand liggend, je kunt dan toch het meeste bijstellen aan de opnames, die overigens geen voorvertoning bevatten, waardoor je bij het importeren in Lightroom geen keuze kunt maken en gewoon alle foto’s moet inladen. Het belangrijkste gereedschap om de foto’s aan je smaak aan te passen is het Clarity tool, en verder vraagt het wat zoekwerk om de relatie tussen de belichting, wat lichter of donkerder en de gewenste sfeer te vinden. Mijn eerste indruk is dat het op een bepaalde manier lastiger fotograferen is met een M-monochroom dan met een M9, kleur levert toch wat meer tolerantie. De Leica M Monochrom is vast niet voor iedereen de ideale camera, maar als je van zwartwit fotografie houdt komt deze camera wel dichtbij het ideaal.
Bekijk hier hoge resolutiefoto’s van de Leica M Monochrom
In nummer 1 van Pf, dat op 14 februari 2013 verschijnt, staat meer over de Leica M9 Monochrom.


Bekijk ook deze items