terug

Review – Op de testbank: Canon EOS-1D X

Na een tijd lang twee topmodellen te hebben gehad, eentje voor de hoge resolutie en een voor de snelheid, heeft Canon nu weer één topmodel. De Canon EOS-1D Mark IV en de EOS-1Ds Mark III zijn samengevoegd in de Canon EOS-1D X. Althans, volgens de officiële verklaring van Canon bij de introductie van de EOS-1D X. Omdat het nieuwe topmodel minder pixels heeft dan de laatste EOS-1Ds en de nadruk op de snelheid en hoge gevoeligheid, lijkt het namelijk eerder vooral de opvolger van de Mark IV. Maar dat is slechts een deel van het verhaal.
Het eerst waar bij een camera naar gekeken wordt zijn doorgaans de specificaties. Met een resolutie van 18 miljoen pixels op een fullframe sensor, een maximale gevoeligheid van ISO 204.800 en een beeldsnelheid van 12 beelden per seconde (14 bps zelfs als je in JPEG fotografeert en de autofocus niet continue werkt) is de Canon EOS-1D X een indrukwekkende camera. Iets minder pixels dan de EOS-1Ds Mark III, iets meer dan de EOS-1D Mark IV. Maar wel, en dat zal de fotojournalist zeker aanspreken, een fullframe sensor dus. De pixelgrootte is daardoor relatief groot, wat gunstig is voor de signaal-ruisverhouding. De pixels zijn ook weer anders ontworpen, zodat het lichtgevoelig deel nog groter is geworden. Daar komt nog de nieuwste processor bij en het wordt duidelijk dat de Canon EOS-1D X een grote sprong voorwaarts moet maken in de beeldkwaliteit.

Met deze fiets hoopt het Human Power Team Delft en Amsterdam in september 2012 meer dan 133 km/h te rijden. Zo hard reed de fiets hier nog niet, maar wel op flinke snelheid. De autofocus kon de fiets, die af en toe slingerde en niet per se een constante snelheid heeft, prima volgen. Ook al beweegt de fiets dwars door het beeld.
Foto: © Bas de Meijer

Processoren
De Canon EOS-1DX heeft nogal wat data te verstouwen. Niet alleen moeten al die pixels met een hoge beeldsnelheid worden verwerkt, ook de autofocus en de lichtmeting leveren een grote hoeveelheid data op die razendsnel moeten worden omgezet in de juiste actie. Daarvoor heeft de Canon EOS-1DX dan ook maar liefst drie processoren tot zijn beschikking. Twee daarvan zijn Digic 5+ processoren, momenteel de snelste processoren die Canon kent. Daarnaast heeft de EOS-1D X nog een Digic 4 processor. Deze wordt alleen gebruikt om de gegevens van de lichtmeting te gebruiken voor de autofocus. Dat geeft wel aan hoeveel rekenkracht er nodig is om een snelle autofocus mogelijk te maken. Om een vergelijking te maken: de EOS 5D Mark III heeft slechts één processor voor alle berekeningen.
Autofocus
Nu is de autofocus van de Canon EOS 5D Mark III allerminst beroerd of langzaam. Integendeel, sportfotograaf Jiri Büller bewees eerder als dat je met de EOS 5D Mark III ook veel sporten kunt fotograferen. Maar de extra power in de EOS-1D X zit er niet voor niets. De scherpstelling is een stuk geavanceerder dan bij de EOS 5D Mark III en sneller. Beide camera’s hebben weliswaar dezelfde opzet en autofocussensor, het topmodel verwerkt nog veel meer gegevens om de juiste scherpte te bepalen. Zo wordt de kleurinformatie uit de lichtmeting gebruikt en wordt ook gezichtsherkenning ingezet. Dat merk je zeker als de autofocus een onderwerp moet volgen.
http://vimeo.com/48320319
De VeloX2 van het Human Power Team Delft en Amsterdam rijdt rond de 90 km/h in een bocht van de RDW baan in Lelystad. Deze sequentie van 15 opnames is gemaakt met 12 beelden per seconde, waarbij de camera zelf schakelt tussen de 61 velden. Slechts één opname is onscherp.
© Foto’s: Bas de Meijer

De Canon EOS-1D X heeft daar nauwelijks moeite mee. Het is indrukwekkend om te zien hoe snel en nauwkeurig de camera kan reageren op beweging en dat bij een hoge opnamesnelheid. Het gaat niet altijd goed, maar geen enkel systeem is foutloos. Het slagingspercentage bij de EOS-1D X is echter hoog. Zonder meer het beste systeem dat Canon tot nu toe heeft gehad. Je moet daarbij de autofocus wel goed instellen en hier zit de zwakte van het systeem. De camera kent zoveel instellingen alleen al voor de autofocus, dat je makkelijk een foute keuze kunt maken. De voorgeprogrammeerde instellingen zijn op zich een goede start. Jammer dat je ze niet in het eigen menu kunt programmeren. Dat het scherpstelsysteem van de Canon EOS-1D X zou ingewikkeld is, blijkt ook wel uit het feit dat Canon een brochure van maar liefst 47 pagina’s heeft, waar de autofocus wordt uitgelegd. Het is wel raadzaam die brochure te lezen, omdat de folder vrij helder uitlegt welke instelling in welke situatie goed kan werken.
Menu
In het menu is een speciale tab voor de autofocus, wat het vrij overzichtelijk maakt. Het menu is sowieso goed opgezet, vergelijkbaar met de EOS 5D Mark III. Eigenlijk geldt het voor de camera in het algemeen. De Canon EOS-1D X heeft een hoop knoppen, maar het heeft allemaal een duidelijke functie. Buitengewoon prettig is dat de knoppen voor horizontale en verticale opnamen precies gespiegeld zijn. De Canon EOS-1D X is een heel plezierige camera om mee te werken, echt een verlengstuk van het oog. Dat komt ook door de mooie zoeker. Het is echter geen lichtgewicht, zelfs nog wat zwaarder dan de voorgangers. Opmerkelijk, omdat de Nikon D4 juist lichter is geworden. Door de betere handgreep voelt de EOS-1D X echter niet te zwaar aan als je aan het fotograferen bent. Maar het blijft een best gewicht.
Geen HDR meer nodig, het dynamisch bereik is groot genoeg voor een dergelijke foto.
Foto: © Bas de Meijer

Beeldkwaliteit
Met de hete adem van Nikon in de nek, heeft Canon veel aandacht besteed aan de beeldkwaliteit. Dat de EOS-1D X minder pixels heeft dan de EOS-1Ds Mark III zou zijn gecompenseerd door de betere kwaliteit, ook bij lage gevoeligheden. Dat is lastig hard te maken, maar feit is wel dat de beeldkwaliteit van de Canon EOS-1D X heel erg fraai is. Zeker bij lagere gevoeligheden profiteer je van een groot dynamisch bereik. Een flink onderbelichte foto kan nog gered worden. Je kunt eigenlijk gewoon op de lichte partijen meten en zorgen dat die doortekend zijn, en dan de schaduwen in de software weer wat opentrekken. Daar zit uiteraard een grens aan, maar je kunt nog veel uit de schaduwen halen. Desalniettemin, een goed uitgelichte foto wint het nog altijd.
De gevoeligheid van de Canon EOS-1D X loopt tot maximaal ISO 204.800. Dat soort waardes kan ik nog steeds moeilijk bevatten. Bij die allerhoogste ISO-waarden loopt de beeldkwaliteit uiteraard flink terug. Ik zou zelf ISO 204.800 niet gebruiken, het beeld is dan echt ingestort en zelfs bij kleinere afbeeldingen zie je dat. Maar twee stops daaronder zie ik weer weinig problemen. Bij ISO 52.600 zie je vanzelfsprekend ruis, maar de foto is nog prima bruikbaar. Dat komt ook omdat kleurruis nagenoeg ontbreekt. Het stoort daardoor veel minder. Overigens moet ik wel bekennen dat ik tot het kamp hoor dat niet zo schrikt van ruis. Liever wat ruis, dan verlies in detaillering door een te sterke ruisonderdrukking.
Bij ISO 12800 heb je uiteraard ruis. Dat zie je vooral als je het volledige bestand helemaal inzoomt. Bij normaal gebruik zal de ruis niet eens echt opvallen. Voor journalistiek werk is het zeker geschikt.
Foto: © Bas de Meijer

Detaillering
Fijne details gaan verloren rond de ISO 6400. Je hebt het dan echt over kleine nuances. Op de foto’s van de testkast kun je het zien aan de kartels op de plastic messen. Maar doorgaans gebruik je dergelijke gevoeligheden niet om dat soort details vast te leggen. Ik heb tijdens het testen geregeld op ISO 12.800 gefotografeerd om in donkere zaaltjes een goede combinatie te krijgen van sluitertijd en diafragma. Zodanig dat je ook met een 200mm nog uit uit de hand kunt werken en ook je onderwerp niet teveel beweging veroorzaakt op de foto. Dat je dan niet de haren kunt tellen op iemands hoofd, lijkt me bij dat soort onderwerpen niet van belang. Vergeet niet dat de detaillering bij dergelijke gevoeligheden nog maar kort geleden maximaal bij ISO 3200 of zelfs nog lager haalbaar was. Kortom, de Canon EOS-1D X overtuigt als het gaat om de beeldkwaliteit. Fotograferen bij lagere gevoeligheden is helemaal een lust voor het oog. Mits je een goed objectief gebruikt, krijg je bijzonder veel detaillering in je foto’s. Misschien voor sommige onderwerpen wel teveel.
De ISO-reeks vanaf ISO 800 is in de volledige resolutie te bestuderen. Zowel in JPEG (met standaard ruisonderdrukking) als een omgezette RAW (met Adobe Camera RAW, zonder ruisonderdrukking).
Werkpaard
Tijdens de test heeft de Canon EOS-1D X zich bewezen als een goed en betrouwbaar werkpaard. Nog onmiskenbaar een EOS-1D is de bediening op veel gebieden verbeterd. Ook de beeldkwaliteit laat de voorgangers in de schaduw staan, zeker als het gaat om de hogere gevoeligheden. Het is een prestatie wat de camera kan op hoge beeldsnelheid. Als je gaat bedenken hoeveel informatie de camera in zo’n korte tijd kan verwerken en opslaan, dan is dat indrukwekkend. Of je echt twaalf beelden per seconde nodig hebt, of de hoge gevoeligheid, of de snelle autofocus is per fotograaf verschillend. De Canon EOS-1D X is een camera die een hele grote groep fotografen, ieder op zijn manier, erg veel werkplezier kan geven. Een mooie kers op de taart van 25 jaar EOS.
In Pf nummer 7, dat eind augustus 2012 verschijnt, staat een uitgebreide test van de Canon EOS-1D X. Daar wordt ook dieper op de bediening van de camera en de autofocus ingegaan.
In onderstaande galerie kun je enkele voorbeelden zien. De voorbeeldfoto’s van de Canon EOS-1D X zijn ook in hogere resolutie te zien.


Bekijk ook deze items