terug

Ralph Gibson: “ik ben de radio”

Ralph Gibson -  © Bas de Meijer
Ralph Gibson – © Bas de Meijer
Waarom hij eigenlijk altijd staande foto’s maakt, wil iemand uit de zaal weten. “Omdat ik een formalist ben, ik ben niet de muziek maar de radio” zegt Ralph Gibson. “Het gaat bij mij om de vorm, niet om het verhaal. Een liggende foto is te verhalend.” In een zin vertelt Gibson aan de aanwezigen waar zijn werk eigenlijk om draait. Gibson is een paar dagen in Nederland omdat er een speciale Leica M met zijn naam wordt geïntroduceerd bij de Leica Store in Lisse. Daarnaast hangt er een expositie met zijn laatste werk Mono in de Kahman gallery en moet de gevierde fotograaf een aantal lezingen geven. Waaronder een in Pakhuis de Zwijger in de serie Fotokroniek.
De zaal is behoorlijk gevuld en het publiek wordt getrakteerd op een vlot verhaal, zoals Amerikanen dat met paplepel ingegoten krijgen. In een rap tempo komen de foto’s uit de carriere van Gibson voorbij, waarbij je meegenomen wordt door zijn leven en zijn kijk op de fotografie. Gibson heeft een behoorlijke staat van dienst en bekent dat hij zeker in het begin het moeilijk had. Pas met zijn eerste boek kwam zijn doorbraak, zo’n vijftien jaar nadat hij begonnen is als fotograaf. Je wordt pas een fotograaf, of welk ander beroep dan ook, na vijftien jaar zegt hij. Zijn lezing zit vol met dergelijke onliners. Zoals dat hij pas zo goed is als zijn volgende foto.
Gibson meent dat oprecht, hij is nog altijd nieuwsgierig en wil dingen leren. Lichamen en architectuur zijn voor hem belangrijke onderwerpen. “Als je dat goed kunt fotograferen, kun je alles fotograferen,” zegt hij. Dat terwijl hij eigenlijk als documentair fotograaf aan de slag wilde. Hij groeit op in de tijd van Robert Frank. Die kende hij goed, zegt hij. Eigenlijk is hij bevriend met alle grote fotografen en kunstenaars uit die tijd lijkt het wel. Steeds weer noemt hij namen. Dat hij veel heeft gehad aan zijn ontmoetingen met André Kertész, zijn warme relatie met Mary Ellen Mark en Dorothea Lange. Het lijkt soms op namedropping, terwijl hij dat absoluut niet nodig heeft.
© Ralph Gibson“Dorothea leerde mij dat je een vertrekpunt moet hebben.” Dat heeft Gibson goed in zijn oren geknoopt. Bij Gibson speelt vorm daarin een belangrijk rol. Vormen kunnen volgens hem ook een land goed weergeven. In zijn series uit Egypte en Italië zie je dat ook duidelijk terug, ieder land lijkt een eigen vaste vorm te hebben. De vorm van de hamer in Egypte is in weze gelijk aan die van de obelisk en de palmbomen. Het is een interessante gedachtegang. Kenmerkend voor de fotografie van Gibson is dat hij zijn beelden maakt door zaken weg te laten. Fotografie is voor hem subtractief.
Terwijl de foto’s voorbij flitsen en hij over zijn eigen werk praat, geeft hij ook zijn eigen visie over fotografie in het algemeen. Het is een boeiende kunstvorm vindt hij. “Fotografie wordt steeds weer geherdefinieerd als iemand op de ontspanknop drukt.” Het is alles behalve een star medium dus. Een goede fotograaf, zegt hij, begint zijn carriere met veel leren over fotografie, dan gaat die de fotografie dienen en als die overlijdt is hij een deel van de fotografie. Een mooie overpeinzing. Het gaat volgens Gibson in fotografie vooral om waar je staat. “De eerste grote vraag die je je moet stellen is wat je wilt fotograferen. Daarna waar je de camera gaat opstellen.” Beheersing van je apparatuur is essentieel. Zelf werkt Gibson alleen met Leica meetzoeker. Het liefst met een 50mm. “Er is volgens mij geen combinatie van een camera met objectief waar zoveel bekende foto’s mee zijn gemaakt als een Leica met een 50mm.” Voor Gibson maakt het ondertussen niet meer uit of het nu analoog of digitaal is. Zelf fotografeert hij pas een jaar digitaal en hij voelt zich weer als een student van 25.
De tijd vliegt voorbij als Gibson aan het woord is, het publiek luistert aandachtig. Veel tijd voor vragen heeft Gibson helaas niet. Hij heeft zichzelf al genoeg gehoord, de lezing in Pakhuis de Zwijger was zijn derde die dag. Het is voor sommigen een kleine teleurstelling, maar zijn verhaal was boeiend genoeg. Rustig staat Gibson later de speciale uitgave van GUP te signeren, terwijl in het cafe beneden iedereen de lezing naspreekt. Het hoort er ook bij.


Bekijk ook deze items