terug

Portretten van militairen combineren heden en verleden

Dimitri_Valentijn_Brother
Dimitri Valentijn is een van de vier fotografen die in 2015 de kans krijgen om een Nederlands fotoverhaal te maken voor Vrij Nederland. Hij won, samen met drie anderen, een fotowedstrijd uitgeschreven door het magazine en de FotografenFederatie. Thema van zijn fotoverhaal? “Ik wil emoties van militairen in beeld brengen. Ik combineer hierbij portretten met foto’s uit het verleden.”
Valentijn stuit op de wedstrijd via het internet en besluit mee te doen. “Mijn foto’s zijn niet echt documentair, maar er zit wel een verhaal achter.” Tot zijn verassing wordt hij uitgekozen.
Fotograaf is niet de eerste beroepskeuze voor Valentijn. “Ik ben zeven jaar in dienst geweest als Rode Baret. Ik was gestationeerd in Schaarsbergen (Arnhem).” Na zijn jaren in het leger besluit hij de fotografie op te pakken. De liefde voor het fotograferen zit bij Valentijn in de familie. “Mijn opa had een donkere kamer, dat vond ik altijd heel erg interessant. Ik kreeg van hem oude camera’s. Mijn vader had duizenden dia’s. En mijn broer hield ook van fotograferen.”
Valentijn maakt foto’s van feesten, onder meer van ID&T. Maar hij wil meer. “Ik vroeg me af of dit alles was wat ik uit de fotografie kon halen. Toen mijn opa overleed, kwamen voor mij middelen vrij om de Fotoacademie te volgen. Dat ik nu zover ben met fotograferen, dat zou hij echt heel mooi hebben gevonden.”
Dimitri_Valentijn_two_faces
Valentijn heeft een kenmerkende wijze van fotograferen. Hij gebruikt projecties die hij combineert met portretten. Het idee hiervoor ontstaat tijdens zijn studie. “We kregen een opdracht om iets met jeugdfoto’s te doen. Het moest een soort creatie worden, een galerij. Ik besloot de dia’s van mijn vader te gebruiken. Door deze te projecteren en dan een foto te maken, kreeg ik heel mooie lagen. Deze methode heb ik eigenlijk niet meer losgelaten. Natuurlijk maak ik ook veel andere soorten foto’s, maar de lagen, die diepgang en het verhaal, dat vind ik heel mooi.”
Ook bij dit project wil Valentijn projecties gebruiken. “Dat betekent allereerst dat ik op zoek moet naar militairen of veteranen. Dat is overigens niet heel moeilijk, want ik ken nog veel jongens uit mijn jaren in het leger. Dankzij onder andere Facebook heb ik dagelijks contact met hen.” Het kost Valentijn daarom niet veel overtuigingskracht om de militairen over te halen om mee te doen. “Ze bieden zich soms ook zelf aan.”
Als de militair gevonden is, gaat de zoektocht verder. Deze keer naar een geschikte foto uit het verleden. “Ik gebruik foto’s die gemaakt zijn op uitzending of tijdens een oefening. Dat zijn foto’s van hen of van de situatie waar ze destijds in zaten. Het moeten wel mooie foto’s zijn. Dat kan betekenen dat ik iemand met een mooi verhaal, die mee wil doen, moet afwijzen, als hij geen geschikt beeldmateriaal heeft. Belangrijk is dat de foto uit het verleden bij de persoon past. Anders klopt het verhaal niet meer.”
Hoe is het om als ex-militair geconfronteerd te worden met de verhalen en beelden van de deelnemers? “Ik ben nooit uitgezonden. Op het moment dat ik uitgezonden zou worden, kreeg ik een ernstige blessure. Destijds baalde ik daar heel erg van. Ik wilde graag op missie. Maar als je later jongens ziet waarmee het nog steeds niet helemaal goed zit, dan denk je daar anders over.”
War_1
Valentijn doelt op PTSS, Posttraumatische Stress Stoornis. Hoe gaat dat tijdens het fotograferen? Roepen de beelden reacties op bij de militairen? “Dat komt wel voor ja. Zo heb ik onlangs een militair gefotografeerd die in Srebrenica is geweest. Het beeld bracht hem echt even terug naar die tijd. Maar het verschilt per persoon.”
Met dit fotoverhaal wil Valentijn aandacht vragen voor veteranen. “Ik wil dat mensen anders naar veteranen gaan kijken. En dat mensen zich realiseren dat na hun uitzending veel veteranen in de kou zijn blijven staan. Vooral in de periode dat ik in het leger zat gold: niet zeuren, maar werken. Daardoor was er weinig aandacht voor de problemen van militairen. Nu is dat gelukkig anders, gaat de nazorg een stuk beter. In mijn tijd ontbrak de nazorg echter. Ik ken jongens die nu nog steeds werkeloos thuis zitten vanwege hun PTSS. Of jongens die na jaren van rechtszaken nu pas erkenning vanuit defensie krijgen. Dat wil overigens niet zeggen dat ik alleen veteranen met PTSS wil fotograferen. Veel veteranen hebben ook mooie herinneringen aan hun tijd in het leger. Dat is ook een kant die ik wil belichten.”
De komende periode wordt druk voor Valentijn. “Drie dagen in de week gaan op aan vast werk. Ik maak foto’s van kleding en accessoires voor de website www.localsunited.nl. De overige dagen gebruik ik voor losse opdrachten.” Valentijn krijgt steun vanuit de redactie voor zijn fotoverhaal. “Ze kijken of ik op de goede weg zit, geven aanwijzingen.” Wanneer de foto’s verschijnen, is nog niet bekend. “Ik hoop eigenlijk in augustus, vanwege Veteranendag. Maar als ze eerder verschijnen, dan kan dat ook. Dan moet ik gewoon iets harder werken.”
Meer informatie: www.dimitrivalentijn.nl.
Dimitri_Valentijn_Brother