terug

Pixma Pro Mark II 9000 en 9500

Dye-inkten versus pigmentinkten

Voor het maken van inkjetafdrukken worden twee fundamenteel verschillende soorten inkt gebruikt. Het onderscheid zit in het soort kleurstof dat wordt gebruikt, en de verschillende namen geven dat dan ook aan: er zijn ‘dye’-inkten en er zijn ‘pigment’-inkten.

Beide termen worden in het Nederlands vertaald als ‘kleurstof’, en dan valt het onderscheid helaas weg. Toch is het een belangrijk verschil: de aard van de kleurstoffen is op microscopisch niveau wezenlijk anders, en dat heeft allerlei gevolgen. Er zijn uiteraard aparte printers voor beide inktsoorten, maar ook het papier moet eigenlijk zijn aangepast aan het soort inkt.

Het grootste praktische verschil is de houdbaarheid: waar pigmentinkten in de loop van de tijd weinig verandering ondergaan, zijn afdrukken met dye-inkten niet geschikt om aan de muur te hangen, wanneer je ze tenminste lange tijd even mooi wilt houden. Toch heeft ook dye-inkt zijn voordelen.

Brokjes

De kleurstoffen in de pigmentinkten zijn niet oplosbaar in de vloeistof die het grootste deel van de inkt vormt. Ze worden klein gemaakt door grotere brokken fijn te malen, of door heel kleine deeltjes te laten ‘groeien’. Het zijn die grotere afmetingen van de afzonderlijke kleurstofdeeltjes die de grote houdbaarheid leveren. De dye-inkten zijn in principe kleurstoffen die oplosbaar zijn in de vloeistof van de inkt. De kleuren worden dan ook in principe uit de losse kleurstofmoleculen opgebouwd, en die zijn daardoor kwetsbaarder voor allerlei invloeden van buitenaf. Dat is een groot praktisch verschil in de toepasbaarheid.

Er is een ander praktisch verschil, en dat is het maken van echte hoogglans afdrukken. De pigmentinkten zijn daar eigenlijk niet geschikt voor, doordat de kleurstoffen in elk geval gedeeltelijk bovenop de emulsielaag blijven liggen. Daardoor zal de glanzende bovenlaag van het papier er anders gaan uitzien naarmate er meer inkt op een plek terecht is gekomen.

Er zijn wel papieren waarop je een enigszins glanzende afdruk met pigmentinkten kunt maken, maar echte ‘hoogglans’ is er niet bij. Ook hier is gelukkig weer een keerzijde en dat is dat de pigmentinkten op mat papier een heel hoge dekking met bijbehorende zwarting kunnen produceren. Maar daar zijn dan wel speciale inkten voor nodig, vandaar dat veel printers die pigmentinkten gebruiken, met twee soorten zwarte inkt werken: één voor het matte papier, en een andere soort voor glanzend papier.

Een ander nadeel van pigmentinkten is dat de printers vaak probleempjes kennen wanneer je er niet regelmatig mee print: de pigmenten drogen in en de spuitmondjes van de printkoppen lopen dicht. Schoonmaken lukt meestal nog wel, maar kost wel inkt. Dye-inkten kennen dat probleem naar mijn ervaring niet.

Canon

Canon heeft twee nieuwe printers die uitwendig sprekend op elkaar lijken, de Pixma Pro 9000 Mark II en de Pixma Pro 9500 Mark II. Het verschil tussen beide printers zit dan ook binnenin: de 9000 gebruikt dye-inkten, acht kleuren in totaal; de 9500 print met pigmentinkten, tien kleuren in totaal. De extra pigmentkleuren zijn matzwart en grijs, De overige kleuren heten hetzelfde en zijn dan het gewone zwart, cyaan, magenta en geel plus de extra fotocyaan en fotomagenta, met als heel speciale kleuren rood en groen.

De Mark II versies lijken sprekend op de voorlopers, waarbij ik van de Pro 9000 kan melden dat die heel degelijk is: bij het NIDF zijn er duizenden afdrukjes mee gemaakt. De verschillen met de Mark II versies zitten nu juist in nog meer degelijkheid, dus daar zal niet snel een probleem ontstaan.

Twee kleurruimten als vergelijking. De grote als draadmodel getoonde is wat de 9500 Mark II op het Canon Photo Paper Pro Platinum van Canon aan kleurbereik levert. De kleinere laat zien hoeveel minder intens de kleuren worden wanneer je de 9500 Mark II op Canon Fine Art Premium Mat papier een afdruk laat maken. Een deel van het verschil in gemeten dekking gaat meestal weer verloren doordat de glansafdruk onder normale omstandigheden natuurlijk extra licht weerkaatst, het meetinstrument heeft daar geen weet van.

Een andere eigenschap die beide printers delen is hun stille werking: eigenlijk maakt alleen het mechaniek waarmee een nieuw vel papier van de stapel wordt ingevoerd geluid; het printen zelf is nauwelijks te horen in een kantooromgeving.

Beide printers kunnen ruim A3 aan als papierformaat en hebben een systeem om de echt dikke papieren van het ‘Art’-type aan de voorkant in te voeren. Daarbij moet je wel rekenen op flinke marges rondom je foto die niet geprint worden, en op een beetje trage werking.

Bij het maken van het profiel en de daarvoor benodigde testafdruk valt op dat de verlopen nogal een sprong maken, hier goed te zien in de onderste afbeelding, het resultaat van de meting, terwijl boven de oorspronkelijke RGB-kleuren staan. Dat duidt op een eigenzinnige omzetting van RGB naar de printkleuren, en levert de software die de profielen moet maken extra complex rekenwerk op. Canon levert overigens inmiddels eigen software om profielen te maken, de Mac-versies ontbreken nog. Het ligt voor de hand dat in die software kennis over de printer is verwerkt; dat kan in principe betere profielen opleveren. De iOne Photo moet overigens als meetinstrument worden gebruikt.

De keuze – als je tussen beide Canon-printers wilt kiezen, er zijn immers ook andere merken die mooie printers maken – zal worden gemaakt op basis van het doel van de afdrukken. Moeten ze aan de muur hangen en toch ook lang meegaan, dan ligt het gebruik van mat papier en de pigmentprinter voor de hand. Ga je voor de ultieme glansfoto, dan is de 9000 de keuze. Wanneer je die afdrukken niet in het volle licht bewaart, maar bijvoorbeeld in een album, een doos of wat dan ook, gaan de afdrukken volgens de fabrikant ook echt wel een leven lang mee.

Zwartwit

Hoewel de 9000 niet over speciale inkten voor zwartwitafdrukken beschikt, zien de afdrukken er toch prima uit. Bij bestudering van de gebruikte inkt blijken er minieme sporen van kleur te worden gebruikt, naar ik aanneem om de toon van het zwart precies goed te krijgen. De 9500 beschikt over extra inkten om ook op mat papier mooi zwart te krijgen, en over grijs voor een betere toonschaal. Toch leveren die extra inkten geen extra zwarting, de maximale dekking van de 9000 en de 9500 op mat papier is vrijwel gelijk.

Links grijs zoals in een kleurenfoto gebruikt, rechts bij de instelling op afdrukken in zwartwit. In dat laatste geval wordt er nog wel een beetje kleur gebruikt, maar toch vooral de zwarte inkt van de Canon 9000 Mark II.

Op het nieuwe Canon Photo Paper Pro Platinum levert de 9000 Mark II fantastische hoogglans afdrukken, zowel in kleur als zwartwit. De 9500 blijft als pigmentprinter toch wat moeite houden met echt hoogglans: de plekken waar inkt terecht is gekomen, glanzen toch minder en anders dan het papier zelf. En een beetje kleurverschuiving treed ook op wanneer het licht er schuin op valt.


Bekijk ook deze items