terug

Photoshop CS5: Stapje of sprong?

Bij elke nieuwe versie van Photoshop kun je je afvragen of het voor je fotografie zinvol is de nieuwe versie aan te schaffen. Dat geldt ook voor de inmiddels verschenen Creative Suite CS5, waarvan Photoshop (officieel is dat dan versie 12 – in twintig jaar is dat inmiddels een flink aantal versies geworden).

Gereedschap

Voor veel fotografen is Photoshop het belangrijkste gereedschap naast hun camera. Het is best wel nuttig je bij het verschijnen van een nieuwe versie weer eens te bezinnen op die positie van het programma: is het echt zo belangrijk? Wanneer je het als een integraal deel van je beroepspraktijk beschouwt, is het natuurlijk bijna vanzelfsprekend dat je overstapt naar de nieuwste versie zodra die verschenen is. Wat je dan krijgt, is een nieuwe versie van het programma, en om de verschillen te ontdekken moet je even zoeken. Het voordeel is dat je zonder meer gewoon kunt doorwerken zoals je gewend was.

Er zijn bij deze nieuwe versie geen revolutionaire nieuwe werkwijzen ingevoerd. Er zijn twee belangrijke technische vernieuwingen: eerst is er het feit dat het programma nu gebruikmaakt van de mogelijkheden van de huidige 64-bits computers, waardoor het sneller werkt en ook eindelijk eens gebruik kan maken van meer dan de 2,5 GB werkgeheugen uit de vorige versies. Het tweede belangrijke technische verschil is de volledig vernieuwde ‘RAW-engine’, de rekenmachine van Adobe waarmee de RAW-bestanden van de digitale camera’s worden omgerekend tot digitale foto’s.

Het verschil met de vorige versie is vooral te zien aan de betere ruisonderdrukking: zowel de chromatische als de helderheidsruis worden beter onzichtbaar gemaakt. Een welkome verbetering voor fotografen die voortdurend aan de grens van de mogelijkheden van hun camera zitten. In het programma zelf zijn er dan vreemd genoeg weer nieuwe opties om bijvoorbeeld extra ‘korrel’ aan je foto’s toe te voegen, een wat merkwaardige combinatie van nieuwe dingen. Maar waarschijnlijk niet bedoeld voor dezelfde groep fotografen.

Naadloos

Heel leuk voor de publiciteit was natuurlijk de optie de ruimte die objecten innamen die je uit een foto verwijdert, automatisch te vullen met iets dat naadloos bij de achtergrond lijkt aan te sluiten. Daarnaast is de methode die wordt gebruikt bij het samenstellen van een reeks opnamen tot een HDR-bestand verbeterd: het lijkt nu allemaal wat beter te beheersen, waarbij de diverse keuzes, van zo natuurlijk mogelijk ogend tot overdreven solarisatie-effecten, te vinden zijn onder een serie voorkeuzes, voor elk wat wils dus.

Bij het organiseren door middel van Bridge is er nu de optie aanwezig aan de interface een kleine versie van dat programma toe te voegen als een gewoon Photoshop-venster, van waaruit je je bestanden dus direct binnen Photoshop kunt benaderen. Dat zijn de onderdelen waar de meeste nadruk op wordt gelegd. Een wijziging die niet zoveel aandacht krijgt, maar voor de fotograaf wel belangrijk is, is de uitbreiding van de IPTC met de extended versie, waarin nog veel meer informatie kan worden ondergebracht.

Er wordt nu bijvoorbeeld onderscheid gemaakt tussen de plaats waar de foto is gemaakt en de plaats die op de foto te zien is; dat is een subtiel, maar soms wel verhelderend onderscheid. Daarnaast is er ruimte voor model- en property release informatie in speciale velden en de vermelding van het copyright van op de foto afgebeelde andere kunstwerken of gebouwen.

Verwarring

De nieuwe versie van Camera RAW, versie 6, die onderdeel van Photoshop CS5 zal uitmaken, zal wat betreft de verwerking van de RAW-bestanden geheel gelijk zijn aan de opties in Lightroom 3, waarvan inmiddels een bètaversie beschikbaar is. Maar totdat ook versie 3 van Lightroom echt beschikbaar is, heb je te maken met een beperking bij de uitwisselbaarheid van de bewerkte RAW-bestanden. Dus wanneer dat belangrijk is, kun je het beste wachten tot beide programma’s officieel uit zijn.

Het is ook het bestaan van de Camera RAW plug-in dat fotografen uiteindelijk min of meer zal dwingen mee te gaan met de versies van Photoshop, want na het verschijnen van CS5 zullen nieuwe camera’s alleen nog in die versie ondersteund worden, zoals we de laatste jaren natuurlijk gewend zijn. De eventuele keuze voor de extended versie van CS5 is vooral interessant voor fotografen die met video werken, want je kunt in die speciale versie de bekende Photoshop-technieken gebruiken om videofragmenten aan te passen. Denk aan aanpassingslagen met maskers en selecties om slechts een deel van het beeld aan te passen, maar ook teksten en zelfs animaties zijn dan mogelijk. Daarnaast is in de extended versie een aantal 3D-opties aan te treffen.

Het verwijderen van een element uit de foto gaat heel simpel, je maakt een selectie en drukt vervolgens op de 'delete'-knop. Als standaardoptie bij het vullen van de lege ruimte staat dan 'content-aware', wat inhoudt dat er na enig rekenwerk iets geheel nieuws wordt aangemaakt om het gat op te vullen, waarbij de informatie wordt geleend uit de omgeving. Het is een uitgebreide versie van de 'Patch tool' zoals die in CS4 te vinden is, uitgebreid dan vooral in de zin dat er grotere gebieden mee kunnen worden 'behandeld', en dat er veel complexere vullingen ontstaan. Links een deel van de oorspronkelijke foto, rechts is de foto minus het blauwe blok. Het is op zich heel netjes gedaan door de rekenroutines, alleen blijft natuurlijk de vraag waar die schaduw vandaan komt.

64 bits

Voor Photoshop niet noodzakelijk maar wel mogelijk, is het gebruik van een 64-bits computerbesturingssysteem, Mac OS X of Windows 7. De winst is de optie nu wel al die megabytes aan werkgeheugen te gebruiken binnen Photoshop. Voor bezitters van een oudere Apple-computer die nog draait op een G5 PowerPC-chip, is de nieuwe versie niet aan de orde: alleen de Intel-processors worden ondersteund en ook een flinke videokaart kan behulpzaam zijn bij veel van het rekenwerk. De nieuwe versies van de videosoftware, zoals Adobe Premiere CS5, werken zelfs alleen binnen zo’n 64-bits omgeving, met dan ook nog een voorkeur voor zoveel mogelijk processor cores.

Suite

Photoshop CS5 is een onderdeel uit een veel groter geheel: er zijn in totaal veertien programma’s die de complete suite vormen. Daarbinnen zitten nog wat doublures als gevolg van de nog net niet volledige integratie van de Macromedia-software die door Adobe gekocht is. Die probleempjes kom je dan tegen bij het werken met Flash voor internet en interactieve producties.

Maar wat echt opvallend is, is dat er natuurlijk binnen die verzameling programma’s een verschuiving of in elk geval een aanvulling plaatsvindt, die het werken met beeldschermen en interactie vanuit diverse programma’s steeds eenvoudiger mogelijk maakt. Dat is bijvoorbeeld gemakkelijk te zien bij de optie een videobestand te plaatsen in een InDesign-document dat bedoeld is voor drukwerk.

De ‘Daily Prophet’ is nog geen werkelijkheid, maar wanneer je als openingsbeeld voor de video een hoge resolutie foto kiest, kan de pagina zowel naar papier als naar een internetpagina worden uitgevoerd met bij beide opties vanzelfsprekend een verschillende werking. Dit is het soort meervoudig gebruik van inhoud waarin uitgevers erg zijn geïnteresseerd, waarbij ze dan vaak het gebruik van een speciale afbeelding voor het drukwerk nog wel willen schrappen.

Ook kunnen de onderdelen voor een interactieve webpagina nu zowel in InDesign als in Photoshop worden gemaakt. Alle onderdelen moeten dan een eigen laag krijgen, met bij voorkeur al een duidelijke naamgeving en indeling in groepen, maar dan kan er in een Flash-productieprogramma, Flash Catalyst bijvoorbeeld, heel eenvoudig een dynamische interface uit worden opgebouwd. Het ontwerpen van dergelijke projecten wordt waarschijnlijk wel teamwerk. Of fotografen hun gereedschapskist met meer dan alleen Photoshop moeten vullen, is uiteraard ieders eigen keuze, maar voor een aantal fotografen liggen er denk ik wel extra mogelijkheden. En anders wel voor de beeldbewerkers.

Lightroom?

De laatste vraag is dan natuurlijk of Photoshop nog wel nodig is voor de fotograaf, of dat het gebruik van Lightroom meer voor de hand ligt. Heel duidelijk ligt die grens niet, maar iedereen kan natuurlijk zoeken naar de grenzen van de mogelijkheden van Lightroom, en vervolgens beoordelen of wat er dan mist en wel in CS5 aanwezig is, voldoende reden is om toch CS5 te gaan gebruiken.

Op dit moment gaat het dan om de vertekeningscorrecties die Adobe vreemd genoeg in Photoshop CS5 heeft ondergebracht, en de opties panorama’s en HDR-combinaties te maken. En uiteraard biedt Photoshop wel meer controle en inzichtelijkheid bij het doen van echt ingrijpende correcties. Maar voor journalistieke en reportagefotografie lijkt Lightroom me wel te voldoen.

 


Bekijk ook deze items