terug

366 Portrait Days: Iedere dag een portret

Dag 143 – © Foto: Steven van Noort
Pas na een week wist Steven van Noort (1971) dat het hem zou lukken. Iedere dag weer op pad, op zoek naar een gewillig persoon en een goede locatie. Op 31 december 2012 stopt hij er weer mee. Dan heeft hij 366 keer een portretfoto gemaakt, iedere dag weer een nieuwe. Het is een mooie manier om zich te verdiepen in de portretfotografie en om wat bekender te worden.
Het resultaat plaatst hij dezelfde dag online. Niet op een blog, maar op Facebook. “Als je zoiets op Facebook doet, kun je niet meer terug. Facebook is misschien minder professioneel, maar je wordt gedwongen om door te gaan omdat mensen je volgen en je bouwt er een goed netwerk op.”
Je weet dat Facebook de foto’s vervolgens mag gebruiken?
“Het is prima als Facebook dat doet.”
Maar je hebt ook te maken met portretrecht van de geportretteerde. Misschien vind die het minder leuk.
“Ik ben altijd heel open dat ik de foto’s op Facebook zet. Als mensen dat niet willen, fotografeer ik ze niet. Maar meestal hebben ze er geen problemen mee.”
Je werkt niet met een quit claim?
“Nee, het zou mensen eerder afschrikken denk ik. Het heeft volgens mij ook vaak geen zin om een quit claim in te laten vullen. Een fotograaf zei eens tegen mij dat als iemand met een camera voor je gaat staan en je blijft staan, je eigenlijk al toestemming geeft om te fotograferen.”
Om te fotograferen misschien, maar dat is niet hetzelfde als publiceren.
“Daar heb je wel een punt. Het blijft ook een moeilijke discussie. Maar ik heb besloten om geen quit claim te gebruiken. Als ik dan alsnog een probleem krijg met iemand, dan heb ik pech. Maar ach, dat is ook weer promotie moet je maar denken.”
Van Noort lacht, zoals hij vaker zal doen tijdens het gesprek. Hij is er gewoon de persoon niet naar om veel beren op de weg te zien. Met een positieve instelling een lach op zijn gezicht loopt hij door de wereld. Dat heeft hij ook wel nodig, want hij vraagt wildvreemden op straat om voor hem te poseren. De meeste mensen in zijn serie had hij nooit eerder gezien en zal hij waarschijnlijk ook niet meer tegenkomen. De eerste foto’s waren desalniettemin bekenden van hem. “Het is toch een drempel die je over moet gaan om mensen op straat aan te spreken. Het is een proces. Op 1 januari [2012, red] ben ik begonnen met mijn neefje. Hij was toevallig degene die er toen was. De eerste dag wist ik ook niet zeker of dit project wel zou lukken, het is best een opgave. Maar na een week dacht ik wel dat ik zou slagen.”
Dag 285 – © Foto: Steven van Noort
Hoe lang heeft het geduurd voor niet alleen bekenden ging fotograferen?
“Dat was vrij snel eigenlijk. Ik zit bij een broedplaats in Koog aan de Zaan en in dat gebouw komen sowieso veel mensen. Die mensen ken ik ook niet, maar ik sprak ze wel aan en fotografeerde hen. Zo is het langzaam gegroeid. Buiten is het weer iets anders, daar heb je meer afstand. In een eigen omgeving is het toch makkelijk om mensen aan te spreken of je ze mag fotograferen.”
En vanaf wanneer ging je echt mensen op straat fotograferen?
“Na een maand ongeveer ben ik buiten mensen gaan vragen. Ja, er moet toch echt een portret geschoten worden/ Dus als er niemand meer in de broedplaats is, moet ik wel naar buiten.”
Was het spannend om voor het eerst iemand aan te spreken?
“Niet echt spannend. Ik ben wel een open persoon en spreek snel mensen aan.”
Zeg je direct dat je een portret wil maken?
“Niet altijd. Bij sommige mensen loop je gewoon een eindje mee en ga je een gesprek voeren.”
Gewoon een beetje kletsen?
“Ja, gewoon een beetje kletsen. Ik ben wel een makkelijke babbelaar. En op een gegeven moment vraag ik het uiteindelijk. Soms twijfel ik nog wel of ik wel iets met die persoon kan. Buiten moet je eigenlijk vrij snel zijn. Binnen vijf minuten moet het wel gebeurd zijn. Ik vraag ook alleen mensen als ik binnen een straal van 150 meter een geschikte plek heb om te fotograferen.”
Ben je lang aan het zoeken voor je iemand vindt?
“Buiten moet je soms best wel zoeken. Je moet ook niet iedereen aanspreken. Sommige gezichten zijn ook wat sprekender natuurlijk. Daar probeer ik ook naar te kijken.”
Dag 323 – © Foto: Steven van Noort
Op zoek naar fotogeniek persoon. Bestaat dat eigenlijk?
“Ik weet eigenlijk niet of het bestaat. Een bepaalde persoon past gewoon meer bij mijn manier van fotograferen. Iedereen heeft wel op de een of andere manier een apart gezicht, maar sommige kan ik gewoon niet op een foto pakken.”
Kun je zo’n persoon omschrijven?
“Nou nee.”
Het hoeft niet het mooiste meisje van de klas te zijn?
“Nee, zeker niet. Juist niet misschien zelfs bij mij. Ik heb wel eens een model gehad, waarmee ik niets kon. Het werd snel te mode-achtig. Het moet echt uit de dag gegrepen zijn.”
Fotografeer je altijd maar één persoon?
“Eigenlijk wel ja. Ik heb wel eens toch nog iemand anders gefotografeerd. Maar in principe fotografeer ik maar één persoon. Je spreekt ook iets af. Ze vinden het leuk om op de foto te gaan en als ze dan je portret niet terug zien is dat niet leuk.”
Krijg je vaak ‘nee’ te horen?
“Soms hoor ik eerst acht keer nee, soms zegt de eerste persoon gelijk al ja. Je leert ook waar je moet vragen. Mensen die lopen zijn lastig, die zijn altijd ergens naar onderweg. In het park hebben mensen meer tijd, die hebben al een bepaalde rust en zeggen sneller ja.”
Heb je wel eens nare ervaringen gehad op straat?
“Nee, eigenlijk niet. Wel veel mooie ervaringen.”
Wat is dan je mooiste ervaring?
Lachend: “Daar had ik van te voren over na moeten denken! Er zijn zoveel mooie ervaringen. Al die verhalen achter de mensen, dat is altijd wel leuk. Ik heb eens een meisje gefotografeerd en later op Facebook bleek ze die dag jarig te zijn. Dat is grappig. Zo heb ik ook eens een rapper gefotografeerd die redelijk bekend bleek, zonder dat ik dat wist. Ik heb veel gesprekken voor, tijdens en na het fotograferen. Bij ieder beeld heb ik wel een verhaal.”
Zijn de verhalen misschien niet belangrijker dan het maken van de foto?
“Ja, misschien wel.”
Voordat Van Noort in 2009 afstudeerde aan de zaterdagopleiding van de Fotovakschool werkte hij als keukenontwerper. Te lang, zegt hij enigszins spottend. Er werd hem toentertijd vaker gezegd dat hij meer moest doen met fotografie. Na een basiscursus kreeg hij de smaak te pakken. Aanvankelijk fotografeerde hij van alles. Veel architectuur ook, wat hij nog steeds mooi vindt, maar gaandeweg blijkt portretfotografie hem het meest te trekken.
Dag 329 – © Foto: Steven van Noort
Wat maakt portretfotografie zo aantrekkelijk?
“Het maken van een portretfoto is een soort spelletje tussen mij en de ander om de juiste blik te vangen. Er komt ook veel psychologie bij kijken. Je moet ze tot rust laten komen en achterhalen wat ze denken. Dan geven ze zich als het ware over en kan ik een mooie foto maken.”
Een mooie foto zeg je, wat is dat dan voor jou?
“Alles moet kloppen in het beeld. Soms heb ik wel een goede blik gevangen van iemand, maar dan klopt de techniek niet. Een te rommelige achtergrond bijvoorbeeld. Dan ga ik toch nog een foto maken met die persoon. Ik moet gewoon een goed gevoel hebben over het beeld.”
Als je door je foto’s bladert zie je heel verschillende stijlen. Is dat bewust?
“Nee, niet echt. Ik fotografeer nog niet zo lang en door heel veel te fotograferen ontwikkel je je stijl. Dan weet je pas echt wat je stijl is. De eerste foto’s zijn wel redelijk mijn stijl, maar er zit teveel diversiteit in. In het begin fotografeerde ik ook verder af. Toen wilde ik ook meer de architectuur erbij betrekken, een totaalbeeld. De huiskamer moest met de persoon mooi in beeld.”
Dan komt toch de oude Steven van Noort weer naar boven?
“Ja, eigenlijk wel. Bij mij moeten de lijnen ook altijd recht lopen, horizontaal en verticaal. Ik weet niet waarom. Het is gewoon mijn leven, alle lijnen moeten recht zijn. Misschien komt dat ook wel uit mijn verleden.”
Je bent anders gaan fotograferen, je stijl is wat verandert. Wat typeert nu jouw fotografie? Of heb je nog niet echt je eigen stijl gevonden?
“Jawel, ik heb wel degelijk een eigen stijl. Ik probeer dichtbij de geportretteerde te komen, letterlijk. Maar ook figuurlijk door een band op te bouwen met de persoon voor de camera. Zonder die klik lukt de foto ook niet. Dat is mijn manier van omgaan met mensen meer. Ik geef ze een schouderklopje bijvoorbeeld, dat soort dingen. Het is hoe ik ben. Ik ben ook op zoek naar rust in mijn foto’s. Ik fotografeer ook het liefst in een ruimte waar niemand anders is en ook geen geluid. Dan kom ik in een soort trance met de persoon.”
Je zegt dat je ook letterlijk dichtbij de persoon komt.
“Ik moet wel, want ik fotografeer alles met een 50mm lens. Ik heb niets anders.”
Dag 336 – © Foto: Steven van Noort
Je hebt niets anders?
“Niks, ik heb niks anders. Één camera en één lens. Ook nooit een andere lens gehad.”
Maar goed. Je bent nu bijna klaar…
“JA!”
Ben je zo opgelucht?
“Nou, je bent er wel altijd mee bezig. Als je een opdracht hebt, moet je die dag toch ergens tijd zien te vinden om ook een portretfoto te kunnen maken. Het is toch een druk achteraf. Maar als ik achteraf kijk, denk ik toch vooral heerlijk. Lekker die druk zo. Wat ik ook altijd leuk vind, is dat ik niet weet wat er gaat gebeuren. Het is een fijn gevoel om te bedenken met wie ik vandaag een mooi gesprek zal hebben en wie ik zal fotograferen. Daar word ik wel blij van.”
Maar het project viel niet tegen.
“Nee, het viel zeker niet tegen. Je moet het alleen wel doen. Het is toch ook wel een opgave. Je moet ook op een regenachtige zondag als je geen zin hebt om naar buiten te gaan, toch naar buiten om een portret te maken. Aan het einde van de dag, als je het gedaan hebt, overheerst toch vooral de opluchting en ben ik blij dat ik het gedaan heb. ‘Wat is er moeilijk aan eigenlijk?’, denk ik dan. Het is ook een goed excuus om te fotograferen.”
Levert het project uiteindelijk ook wat op?
“Er zijn wat opdrachten uitgekomen, zoals voor het UWV Magazine, ik ben geselecteerd voor New Dutch Talent 2013 en ik ben bekender geworden. Sowieso 366 keer. Iedere dag weer een foto gemaakt tenslotte.”
Alle foto’s van 366 Portrait Days zijn hier te zien op Facebook.


Bekijk ook deze items