terug

Filmen maar met welk systeem?

Bijna alle camera;s die uitkomen hebben tegenwoordig een filmfunctie. Hier de Sony A7r met een speciale follow-foucs waarmee handmatig scherpstellen eeb stuk makkelijker gaat.
Bijna alle camera’s hebben tegenwoordig een filmfunctie. Hier de Sony A7r met speciale follow-foucs voor handmatig scherpstellen.

Sinds de introductie van een volwaardige filmfunctie in de Canon 5D markII is het aantal fotografen dat ook filmt explosief gestegen. Wat fotocamera’s zo populair maakt in de filmwereld is de grote sensor waardoor de beelden veel achtergrond onscherpte hebben. Iedere fotograaf die wel eens heeft gefilmd met zijn spiegelreflex weet hoeveel er uiteindelijk bij komt kijken om een goede film te maken. Films maken is een teamsport terwijl fotografen vaak alleen werken. Daarbij staat de fotograaf voor een moeilijke keuze: welke camera en welk systeem kies je?
Een groot nadeel van filmen met de populaire grote sensors is het stilhouden van de camera. Of het nu een zittend interview betreft of een bewegend nieuws evenement, als je echt bruikbaar materiaal wilt opnemen heb je al snel een schouderstatief (rig) nodig, een steadicam (stabiliseert camera bewegingen), sliders (rails waardoor de camera zonder schokken horizontaal kan bewegen) en zware statieven voorzien van een vloeistofkop voor zachte pans. En als je dan eindelijk het beeld onder controle hebt zijn er nog de audio problemen. Fotocamera’s hebben geen goede ingebouwde microfoons of goede aansluit oplossingen voor het opnemen van professioneel geluid. Wie toch goede microfoons wil aansluiten moet er een audio mixer/opnameapparaat onder schroeven. Ook die hebben stroom nodig via accu’s en worden aangesloten met kabels naar de camera en de microfoon. Je fotocamera weegt nu dubbel zo zwaar en is bovendien onhanteerbaar voor de fotografie en door alle statieven en rigs is het bijna onmogelijk om  alleen te werken. Maar welke opties zijn er nog meer voor de fotograaf en welk systeem heeft welk voordeel?
De Canon C300 met een Canon 14.5 – 60mm cine lens. Een mooie camera maar echt een systeem dat een team en een goed statief vereist.

Super35 camera’s

De serieuze filmmakers die de grote sensor looks willen, maar ook de functionaliteit van traditionele filmcamera’s, komen al snel uit bij de duurdere full-frame cinemalijn van een Canon of Sony. Zo heeft Canon de speciaal ontwikkelde C100, C300 en C500 die allen werken met hun EOS objectieven en uitvoerbaar zijn met PL-vatting voor professionele filmobjectieven. De Cinema lijn van Canon is uitgerust met een Super35 sensor en diverse professionele in- en uitgangen voor geluid en beeld.
Ook Sony heeft een nieuwe Super35 lijn opgezet die werkt met de NEX-vatting. Voor de serieuzere filmmakers heeft Sony naast de F3 ook de FS100 en FS700 camera op de markt gezet. In een iets lager segment hebben ze de Sony EA-50, VG-900 en als compact de VG-30 camera. De goedkopere systemen hebben iets minder opties en ingangen maar wel de mooie grote sensor.

sonyfs700gal
De Sony NEX FS700 heeft als groot voordeel dat hij zowel over autofocus beschikt als XLR audio ingangen heeft. Daarnaast heeft hij een zoeker en handige ingebouwde ND filters en een full HD slowmotion modus. Iets minder handig van de camera is zijn vierkante bouw, waardoor hij niet zo goed in de hand ligt als de Canon C systemen.

Zelf werk ik met de Sony FS700 camera die naast een grote sensor, de professionele XLR audio ingangen, spot- en autofocus en ingebouwde ND-filters, ook uit te breiden is tot 4K of RAW. Dit gebeurt door middel van een extra externe recorder. Deze uitbreidingsoptie maakt de camera tot een investering die kan meegroeien met je behoefte. De autofocus is een erg handige functie als je alleen werkt en af en toe wilt terugvallen op automatische functies. De Sony FS700 camera heeft vooral veel lof en bekendheid gekregen voor zijn ingebouwde ‘Quick&Slow’; een super-slowmotion en high-speed filmopname functie. Daarmee kun je met een druk op de knop filmen tot 480 beelden per seconde in volle HD kwaliteit. Met een Canon of Sony camera heb je de meeste problemen van kabels, audiorecorders, zoekers, ND filters wel ondervangen in één goed apparaat, maar ook voor deze (dure) camera’s geldt dat ze tijdens het werken op een goed statief moeten staan en bewegingen mooier filmen vanaf de steadicam of slider.
https://vimeo.com/54567238
De films uit Odessa (onderdeel van Ondertussen in Odessa) zijn bijvoorbeeld gefilmd op de Sony FS700 camera. Je kan zien dat de beelden mooier zijn dan de beelden uit Athene, maar moet dan ook realiseren dat ik hier bijna alles vanaf een Sachtler statief met vloeistofkop heb moeten filmen. Ernaast blijven fotograferen wordt dan erg moeilijk.
305164
Een makkelijk systeem waar alles op en in zit maar nog steeds groot en het beste vanaf statief.

De camcorders

Voordat ik met de Sony FS700 werkte heb ik diverse professionele 3CCD filmcamera’s uitgeprobeerd zoals de Panasonic HPX170 P2, Sony PMW-EX1r en Sony EX3 XDCAM. Deze camera’s met kleine sensors werken erg gemakkelijk door aanwezige autofocus, lichtsterke zoomlenzen, XLR audio, ingebouwde digitale zoeker, ingebouwde ND-filters, schoudersteun en veel andere handige functies voor een gunstig prijs. Vooral televisiemakers gebruiken deze camera’s graag voor het maken van tv-series en documentaires. Echter, het beeld is niet altijd even mooi en fotografisch door zijn kleine sensor. Je mist toch die geringe scherptediepte en die volle kleurverzadiging. Bovendien zijn het toch wel grote camera’s als je er naast wilt blijven fotograferen. We zijn uiteindelijk fotografen die gaan filmen, waardoor mensen mooie beelden verwachten. Het is naast het verhaal de beeldtaal waarmee we ons kunnen onderscheiden van de traditionele videomakers.


Een bijzondere nieuwe camera is de Sony AX100 met 4K of de Sony CX900 camera. Beide camera’s zijn gemaakt voor de professionele gebruiker en uitgerust met een 1” inch Exmor-R CMOS sensor die opnames maakt in het nieuwste XAVC-formaat. Dit doet hij in 8bit 4:2:2 kleurdiepte met 50mbps in 24P, 25P, 50P (of 30P, 60P), wat de minimale kwaliteit is die de BBC vraagt voor het aanleveren van tv-materiaal. Zeiss heeft er een mooie lens voor gemaakt en de camera heeft ND-filters en professionele audio oplossingen. Hoewel het een ideale camera lijkt in de specificaties vind ik hem iets te fors voor in de fototas en ook zijn stabilisatie is niet zo goed dat je geheel zonder statief op pad kunt.

Het Go Pro systeem


De GoPro camera’s zorgen vooral voor de meest extreme filmhoeken. Het maakt de kijker onderdeel van de actie door zijn wijde lens en omdat de camera aan bijna alles vast te maken is via adapters. Een echte effect camera maar er een goed verhaal mee vertellen is lastiger.
Een camera die bijzonder compact is voor in de fototas is de Go Pro. Deze kleine doosvormige camera wordt geleverd in een waterdichte behuizing en zorgt voor de meest spectaculaire filmhoeken. De ‘GoPro Hero3+ black edition’ is het laatste model en deze camera is behalve nog lichter en kleiner, ook veel beter gemaakt. De lens is verbeterd, de camera beschikt over hoge videoresoluties tot 4K en ook is een speciaal filmmakers profiel gelanceerd. Dit profiel dat Protune heet zet de camera in 24P, 25P of 30P en maakt het beeld plat en zachter waardoor het optimaal is voor kleurnabewerking in videosoftware of hun eigen CineForm studio. Ook voor fotografen die kleine timelapse films willen maken is het een geweldige camera. Zijn 12MP sensor is instelbaar om intervalfoto’s te maken elke 0.5, 1, 2, 5, 10, 30 of 60 seconde. Ook kan hij tot tien beelden per seconden fotograferen als je hem uit de hand gebruikt. De camera wordt dagelijks gebruikt in televisieproducties en -series. Ook worden ze veel gebruikt onder kleine drones, GPS gestabiliseerde helikopters zoals de DJI Phantom2 en andere merken. Wie toch luchtopnames met zijn Super35 camera of digitale spiegelreflex wil maken, komt in een totaal andere prijsklasse.

Een bedrijf dat zich hierin is gespecialiseerd is Freefly. Het bedrijf is geen onbekende in de serieuze filmwereld omdat ze al jaren op afstand bestuurbare- en gyro gestabiliseerde camera ophangingen bouwen. Toch kennen veel mensen het bedrijf nu vooral door de lancering van de Freefly MOVI10, een revolutionair drie-assig digitaal gyro stabilisatie systeem voor grotere camera’s, maar dan zonder een helikopter erboven. Niet geheel toevallig werd hij geïntroduceerd door Vincent Laforet die ook de grensverleggende Canon 5D markII lanceerde in een korte online film. Het stabilisatie systeem is namelijk ook nu revolutionair. Niet eerder konden camera’s zo stabiel en vrij bewegen zonder hulp van grote zware statieven, rails en peperdure steadicams. Het systeem stabiliseert zich middels kleine motoren die worden aangestuurd door een microprocessor. Je kunt het systeem alleen bedienen, maar idealiter met twee personen vanwege de handmatige focus van grotere camera’s. Het prachtige systeem kost een kleine 15.000 euro maar dan heb je wel wat.
Hoewel het systeem handig kan zijn voor documentairemakers, aangezien je de camera handmatig zelf kunt stabiliseren, blijft het juist voor deze kleinere makers een enorme investering. Al redelijk snel kwamen er alternatieven op de markt voor minder geld, maar het blijft een onhandig systeem van buizen en motors voorzien van schermen en kabels die een fotograaf moet bedienen.

De handicams

Na alle dure en professionele opties te hebben gezien en getest, kwam ik uiteindelijk per toeval terecht in de consumentenmarkt. Laat Sony nu een camcorder hebben gemaakt die diezelfde stabilisatietechniek om zijn lens en sensor unit heeft gebouwd. Ik was sceptisch totdat ik ermee ging werken.

De multimedia productie “Angst in Athene” is volledig uit de hand gefilmd met een Sony PJ780 camera. De camera past makkelijk in mijn jaszak en is door zijn geavanceerde stabilisatie uitermate geschikt naast een fotocamera. Ik heb nooit een statief hoeven gebruiken, zelfs niet voor de begingen over de stad.
Het gemotoriseerde systeem van Sony, bekend als Balanced Optical SteadyShot is volgens hun eigen onderzoek dertien keer effectiever dan standaard camera beeldstabilisatie dat ook softwarematig gebeurt. Sony heeft er een aantal modellen mee uitgerust, waaronder de Sony PJ780VE, in de compacte reeks. Dit model heeft een 1/2.88” inch Exmor-R CMOS sensor dat samen met de Carl Zeiss Vario-Sonnar 26-260mm F1.8-F3.4 zoomlens drie-assig wordt gestabiliseerd. De camera kan films maken in 1920×1080 AVCHD codec. Hij filmt in 24P, 25P en 50P beelden per seconde. Verder heeft hij een aanraak gevoelig beeldscherm waardoor je spotfocus kunt gebruiken. Met spotfocus raak je het aanraakscherm aan om een onderwerp te selecteren waarna de automatische scherpstelling je onderwerp blijft volgen, zelfs als het beweegt. De camera zit bomvol andere functies zoals Dolby Digital 5.1-kanaals surround sound opname, ingebouwde GPS, audio in-en uitgang voor audio monitoring, ingebouwde projector voor het terugkijken van de films op een muur en veel handmatig in te stellen functies waardoor je controle hebt over je beeld. De camera heeft een professioneel broertje, de Sony NX30 waar je via een speciale adapter ook nog twee professionele XLR audio ingangen met ongecomprimeerde LPCM audio krijgt, een verbeterd menu met extra handmatige functies en een stabilisatie lock-on functie die het beeld vastzet zodat je zonder statief iemand kunt interviewen. Hoewel ik geen fan ben van kleine sensors moet ik zeggen dat ik het beeld van deze camera’s mooi vind en de stabilisatie maakt veel goed. Mooie onscherpte kun je makkelijk met je DSLR filmen, maar dan heb je al gauw handbewegingen. Met dit systeem heb je echter wel bewegingsvrijheid in een camera die compacter is dan je digitale spiegelreflex. Een veelzijdige camera, waarmee je verhalen kunt filmen zonder statief, sliders of andere hulpmiddelen en die je zonder moeite in je tas kan laten als je lekker aan het fotograferen bent.
http://youtu.be/vUkjWypJjKk

Juiste keuze

De juiste filmcamera kiezen is net zo moeilijk als het kiezen van de juiste fotocamera. Wil je middenformaat of 4×5” fotograferen dan lever je mobiliteit in, maar je krijgt er een ander beeld voor terug. Wie sport doet heeft snelle lenzen en camera’s nodig, terwijl de portretfotograaf heel andere functies nodig heeft.
Bij filmen is het niet anders en wordt de keuze wellicht nog groter en complexer vanwege het geluid- en montagetraject. Wil je af en toe fragmenten filmen, dan kan dat zeker met de spiegelreflex. Wil je meer, dan kun je kiezen voor externe HDMI recorders en audio uitbreidingen. Een statief kan ik iedereen als eerste aanbevelen net zoals een goede variabele ND-filter.
Wil je een meer serieus systeem en is beeldkwaliteit van essentieel belang, dan kun je kijken naar de Super35 camera’s van Canon en Sony of andere merken. Wil je vooral fotograferen en er af en toe ook goed en bruikbaar bij filmen, dan is een handycam als de Sony PJ780 of Sony CX900 wellicht een slimmere en goedkopere investering in plaats van je DSLR vol te hangen met allerlei benodigdheden.
main1_HDR-PJ790VB-1200

De super compacte en erg goed gestabiliseerde Sony PJ780 waarmee ik Angst in Athene filmden.

 


Bekijk ook deze items