terug

Alternatieve familiefoto’s tonen leven eigenzinnige pa

Renate Beense won onlangs de eerste prijs in de competitie ‘New Photographers’ van het Internationaal Fotofestival Leiden (IFL). Haar ingezonden serie ‘Gewoon Pa’ werd door de jury unaniem tot beste verkozen.  Volgens de jury tonen de foto’s van Beense, de 39-jarige fotograaf uit Amsterdam, humor en drama. Op prachtige wijze toont ze het leven van haar kettingrokende, gedichtenschrijvende, krantenverzamelende en naaktzonnende ‘pa’, die ze heeft vastlegt in de serie ‘Gewoon Pa’.

© Renate Beense
© Renate Beense

De winst was een verassing voor Beense. “Ik had het vooraf niet verwacht. Toen ik daar stond, en de juryvoorzitter iets hoorde zeggen over hard ingeflitste foto’s die tegelijkertijd poëtisch waren,  dacht ik dat het weleens over mij zou kunnen gaan. Tussen de inzendingen  had ik namelijk weinig van dat soort beelden gezien.”
De serie kenmerkt haar fotografische stijl. “De ‘mission statement’ van mijn werk is eigenlijk dat ik het leven leuker wil maken. Mensen een andere kant te laten zien dan die je normaal ziet. Vaak is men geneigd om alleen het treurige te laten zien. Maar ik wil beide kanten belichten: ook de humorkant van het leven.”
‘Gewoon Pa’ draait om haar eigenzinnige vader. “Het is een heel persoonlijk project. Vroeger vond ik mijn vader een lieverd, maar ook een rare kwibus. Als kind dacht ik weleens: had ik maar een gewone vader. Terwijl iedereen het bij ons thuis altijd heel gezellig vond. Voor deze serie wilde ik onze relatie verder uitdiepen.”
© Renate Beense
© Renate Beense

Voor het project is ze een aantal keer bij haar vader gaan logeren. “Mijn vader is vrij extravert, dus die vond het vooral leuk om mee te doen. Hij doet gewoon zijn ding. Ik volgde hem bij zijn afspraken. Mijn vader organiseert de Nationale Stadsdichtersdag en kent veel mensen. In de stad komt hij altijd iemand tegen en hij kletst met iedereen. Maar ik ben niet echt een reportage-fotograaf. Er zitten een aantal foto’s bij waarbij ik expliciet om iets heb gevraagd. Ik weet bijvoorbeeld dat mijn vader graag mag naaktzonnen in de tuin. Dat deed hij niet toen ik er was, maar dat beeld wilde ik wel graag. Als ik het hem vraag, vindt hij het geen probleem. Hij bedenkt dan zelf dat hij daarbij sokken en sloffen aandoet, dat was niet mijn idee.”
Haar werk is niet volledig vrij van ensceneren, al houdt ze vooral van spontane foto’s, die energie uitstralen. “Wanneer ik mensen vraag om een bepaalde houding of actie, kies ik wel voor dingen die bij mensen horen.”
In haar werk komt zuivere portretfotografie niet echt voor. “Ik vind het vooral fascinerend om te laten zien hoe mensen in hun omgeving staan.” Toch vindt ze het portret van haar vader, waar hij zijn hand voor zijn mond heeft, één van de mooiste van de serie. “Ik wilde mijn vader zonder gebit op de foto zetten. Ook al is hij met andere dingen heel erg makkelijk, hier werd hij toch wat onzeker van. Daarom deed hij snel zijn hand voor z’n mond. Daardoor is het niet alleen een spontane foto, maar zie je ook zijn kwetsbaarheid.”
© Renate Beense
© Renate Beense

De band tussen Beense en haar vader is door het project sterker geworden. “Mijn vader blijft een eigenzinnige man, maar ik heb veel meer respect voor hem gekregen. Hij is een optimist pur sang en dat is heel fijn.”
Is het niet raar om met zo’n persoonlijk werk een prijs te winnen? “Het is eigenlijk best gek als je met zo’n serie wint. Andere mensen gaan er dan toch een beetje mee aan de haal. Toch is het ook heel bijzonder dat zoiets persoonlijks wint. Kennelijk zit er in de foto’s iets universeels dat iedereen aantrekt.”

Hoe verder?

De serie ‘Gewoon Pa’ maakte deel uit van haar afstudeerproject, waarbij ze ook foto’s van haar oma en neef maakte. Hoe nu verder? “Ik hoop dat ik mijn weg kan vinden binnen de professionele fotografie. Naast de ambitie om in opdracht te werken binnen mijn eigen stijl, wil ik in mijn vrije werk alternatieve fotoalbums van familieleden blijven maken. Ik wil graag een serie maken van mijn moeder en ik heb zitten fantaseren over een serie in Australië, daar woont familie. Daarnaast heb ik een idee voor een project met m’n zus.”
Momenteel is ze bezig met LensCulture, een platform voor moderne fotografie. “LensCulture heeft mij onlangs uitgeroepen tot 1 van de 50 Emerging Talents van 2014. In die hoedanigheid gaat mijn serie Gewoon Pa (Just Dad) de wereld over, wat heel gaaf is. LensCulture doet veel aan exposure voor zijn talenten. Hierdoor maak ik kans dat international gezien er belangrijke editors en curatoren naar mijn werk kijken. Ik maak niet de typische kunst voor aan de muur. Maar hé, wie weet in de toekomst, dat mensen niet een Martin Parr boven de bank hangen, maar een foto van Poes Sascha in zijn tuinstoel.”

© Renate Beense
© Renate Beense