terug

Afstand

Coverfoto © Paul Bergen
Coverfoto © Paul Bergen

Paul Bergen maakte de foto op de cover van dit blad vier jaar geleden in de Rotterdamse concerthal Ahoy. We kijken naar Beyonce Knowles, toen nog lid van Destiny’s Child, badend in een zee van van licht. De fotograaf staat op veertig meter afstand. Bijna een half voetbalveld ver weg. Bergen: “Met die concerten op grote afstand ben ik inmiddels gestopt want het ging mij steeds meer frustreren om van ver weg te werken waardoor je de artiest niet meer beeldvullend kan fotograferen en je niet meer je eigen compositie kan bepalen. Doordat ik bij deze foto alleen Beyonce eruit gepikt heb, is deze opname dan weer de uitzondering op de regel.”

Bergen wil graag dicht op zijn onderwerp zitten. Hij is een hartstochtelijk muziekliefhebber en geniet ervan als hij vlak voor het podium zijn gang kan gaan. Wat hem de kans geeft iets anders in beeld te brengen dan wat het management van de artiest tevoren heeft bedacht.

Hans van der Meer is eerder een man van afstand. Hij wil juist niet bovenop het onderwerp zitten dat hij fotografeert. Dan kun je meer zien. Als je zijn huidige tentoonstelling in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam bekijkt, valt op dat Van der Meer een landschapsfotograaf lijkt, maar uiteindelijk toch vooral een beschouwende columnist met milde ironie is. Als er iemand is die het ongelijk van Robert Capa’s motto ‘If your pictures aren’t good enough, you’re not close enough’ aantoont, dan is het wel Van der Meer.

Een meer abstracte betekenis van afstand komen we tegen bij Off the Record, de tentoonstelling die Hans Aarsman samenstelde met voorstellen voor de gemeentelijke kunstaankopen door het Stedelijk Museum in Amsterdam. Aarsman worstelt al decennialang met de afstand tussen fotografie en werkelijkheid. Hij offerde zijn bestaan als fotograaf op om als schrijver en fotoredacteur/curator dichter bij de werkelijkheid te komen zoals die ons wordt gepresenteerd door allerlei soorten en vormen van fotografie. Aarsman trof bijzondere foto’s aan: “Ze leden een slapend bestaan tot het moment kwam dat het onbedoelde betekenis kreeg. Toen bleek intuïtief iets te zijn samengevat dat in de wereld leeft.” Je kunt Aarsman verwijten dat hij af en toe wat ver gaat, maar het lukt hem toch met regelmaat het ware leven zo dicht te naderen dat het je raakt.

Mijn streven voor de komende tijd: P/f zo goed maken dat het je als lezer raakt. Dat is zo prettig van media als je ze goed gebruikt: ze verbinden mensen, ook als die zich op flinke afstand van elkaar bevinden.